Chúng tôi cho ra đời quyển “Tham Đồ Hiển Quyết và Thi Tụng Các Thiền Sư Đời Lý giảng giải”, có lý do:
- Phần Tham Đồ Hiển Quyết của thiền sư Viên Chiếu văn chương tuyệt hảo, lý đạo u huyền, người đọc rất khó nhận hiểu. Hơn nữa, thiền sư nói mà không kẹt ngôn ngữ, ý ở ngoài lời, trọn ngày nói mà không động lưỡi thì làm sao người nghe lãnh hội dễ dàng.
Càng khó khăn hơn, thiền sư Viên Chiếu là một văn tài kỳ vĩ xuất khẩu thành thơ, bao nhiêu điển tích cổ Trung Hoa đã nằm sẵn trong lòng, vừa động đến liền lưu xuất thành thi văn, khiến học giả thời nay rối bời khó hiểu. Lý thiền tông sáng ngời như hòn ngọc báu bị chôn sâu trong lùm ngôn ngữ kỳ bí, người thiết tha tu học không biết manh mối chỗ nào để phăn tìm, bất đắc dĩ chúng tôi phải làm lời “giảng giải”, cốt khơi dậy chỗ bí ẩn của Phật tổ giúp người sau lóe thấy để an lòng tiến bước tu hành.
- Phần Thi tụng các thiền sư đời Lý là trích trong quyển Thiền Sư Việt Nam do chúng tôi soạn dịch đã in lần thứ nhất năm 1972 và tái bản năm 1991 có bổ túc nhiều. Tiểu sử và Thi tụng các thiền sư trước và trong đời Lý xuất phát từ quyển Thiền Uyển Tập Anh, chúng tôi y cứ đó dịch ra. Năm 1990 Phân viện nghiên cứu Phật học ở Hà Nội đã dịch và in đầy đủ quyển này.
Thi tụng của các thiền sư là gói gọn vũ trụ trong bốn câu hoặc tám câu thơ, gom cả rừng giáo lý vào một chữ Tâm, học giả rất khó dò tìm. Vì thế, chúng tôi gắng gượng “giảng giải” ra, mong giúp phần nào cho những người ham tu hiếu học nương ngón tay để thấy mặt trăng.
Tuy nhiên sự giảng giải của chúng tôi giá trị ở nhiệt tình, chứ không ở văn chương và sáng tỏ lý thiền. Bởi thiền là vô ngôn, chúng tôi dùng đa ngôn thì khó tránh khỏi sai lầm. Mong quý độc giả cảm thông tha thứ việc làm gắng gượng của chúng tôi.
Thiền viện Trúc Lâm 1997
Kính ghi
THÍCH THANH TỪ
